Ramadan zonder ganja

Het idee kwam een beetje uit de lucht vallen, een ingeving van Allah zullen sommige moslims wel zeggen. Ik wilde een reportage maken over de ramadan en overlegde met een collega in welke vorm ik het verhaal zou kunnen gieten. Een paar moslims een hele dag volgen en zelf ook niet eten en drinken? 'Doe dan maar meteen een hele week,' zei die collega, tevens chef reportages van het blad waar ik voor werk.

Wilde ik dat wel? Een hele week veel te vroeg opstaan? Tussen zonsopgang en zonsondergang niet drinken, eten, vrijen of roken? En dus ook niet blowen? Ik kan best zonder blowen maar dan moet ik wel nog kunnen roken, gewone sigaretten. Dat dàcht ik toch. Maar wie A zegt, enzovoort, en er werd mij voor dit verhaal ook behoorlijk wat plaats geboden in het blad. Vooruit dan maar. Twee dagen later zou ik eraan beginnen.

Vroeg opstaan had ik in jaar en dag niet meer gedaan, tenzij het echt niet anders kon. Maar dan moest ik ook altijd meteen vertrekken, om een trein of een vliegtuig te halen, of de files voor te zijn. Zelfs geen tijd voor een blowtje, die stijl. Nu zou ik gewoon moeten thuisblijven, de hele dag zonder blowtje. In principe mag je roken tot het begin van de zonsopgang, en dan pas 's avonds weer, na zonsondergang maar in feite zou je gewoon een maand moeten stoppen, of op z'n minst sterk moeten matigen. Dat geldt trouwens ook voor alcohol. Zou ik genoeg zelfdiscipline hebben om mijn voorraadje ganja links te laten liggen, zeker overdag? Op reis (ik neem nooit iets mee naar het buitenland) of als ik niets in huis heb, lukt me dat vrij aardig, maar dan ligt de wiet ook niet voor het grijpen en heb ik andere dingen te doen. Anderzijds: wat stelt zo'n oppervlakkig offer voor in vergelijking met de vasten waar de moslims zich een maand lang aan onderwerpen?

Ik heb van die week een dagboek bijgehouden en daar de fragmenten uitgelicht die de lezers van deze site wellicht het meest interesseren.

Dag 1

In de tuin kijk ik naar de sterrenhemel. Tijd zat voor het licht wordt. Ik bereid het meest voedzame ontbijt dat ik ken (en dat me op dit moment zal smaken): een grote kom warme havermoutpap met muesli, stukjes appel en groene thee. Daar moet ik toch al tot de middag mee toekomen. Buiten wordt het intussen snel licht, veel sneller dan ik verwacht had. Ik moet me haasten om mijn pap binnen te krijgen voor de nacht helemaal voorbij is. Morgen nog vroeger opstaan. Ik maak een wandeling met de hond en lees de kranten. Zonder te blowen. Honger of dorst heb ik niet maar een jointje zou me nu wel smaken. Thuisgekomen om half elf, twee sneden bruin brood met kalkoengerookt gegeten en – eindelijk! – de eerste joint van de dag gerookt. Voor het eerst in maanden lig ik voor middernacht onder de wol.

Dag 2

Ik sta op om half zeven, nog vroeger dan gisteren. Na het ontbijt kan ik nu nog net, voor het helemaal licht wordt, iets blowen. Mijn Marokkaanse vrienden hebben gisterenavond bekend dat ze 's morgens nog snel een paar koppen koffie drinken om de dag door te komen, dus waarom zou ik dan geen spliff mogen opsteken? Op de markt krijg ik voor het eerst sinds mijn kindertijd het water in de mond bij het zien van een broodje hamburger. Ik wist ook niet dat er nog zo veel mensen waren die rookten. En waarom zijn de Marokkanen er vandaag niet, net nu ik een hele voorraad olijven en zoetigheid wou inslaan voor vanavond, na mijn welverdiende joint? Door na te denken over de regels van de ramadan en te proberen om die regels zo goed mogelijk na te leven, denk je ook na over jezelf, over de gewoontes en de gehechtheden die je je eigen hebt gemaakt. Je leeft niet van eetmoment naar koffiepauze, van sigaret naar verleiding. Je hebt geen enkel excuus om niet te doen wat je moet doen.

Dag 3

Om half drie geef ik me over. Ik ga een dutje doen, deels omdat ik moe ben en vanavond nog weg moet, deels omdat ik zin heb in van alles. Een jointje, een glas water, een banaan. Meer zou dat niet moeten zijn. Ik word wakker van mijn knorrende maag. Het is bijna half zes. Binnen een dik uur kan ik eten. "Je leeft in een ander tijdscontinuüm," zegt Musti die avond, en ik weet na drie dagen ramadan perfect wat hij bedoelt. Ook hij is niet gewend om vroeg op te staan en slaagt er niet in om vroeg te gaan slapen. Waardoor je de tijd inderdaad op een heel andere manier beleeft. Je hebt plots veel meer tijd maar die tijd weegt ook zwaarder door, fysiek en geestelijk. Alleen staat Musti nog veel vroeger op dan ik, rond vier uur, en gaat hij overdag nooit slapen, zoals ik vandaag lafhartig gedaan heb.

Dag 4

Na de middag rijd ik met de trein naar Brussel. Overal zie ik mensen eten, snoepen en drinken. Grazing noemen ze dat in de sociologie, de graascultuur. Het valt je pas op als je zelf niet loopt te grazen. Vandaag is ook de werelddag van de strijd tegen de extreme armoede maar de bedelaars in de Brusselse straten wordt als vanouds geen blik waardig gegund. Ik geef drie van hen een aalmoes, zoals goede moslims dat zo vaak mogelijk behoren te doen.

Dag 6

Ik ben de hele dag alleen thuis. Niemand ziet me, niemand zou het weten als ik de koelkast zou plunderen (en weer volsteken). Maar ik hou vol. Ik drink niets, ik eet niets, ik rook niets, ik blow niets. En ik verzet alweer een berg werk. Dat is misschien nog de meest opmerkelijke vaststelling na een weekje ramadan. Al dat eten, drinken en blowen kost je een hele hoop tijd. Als je niet van koffiebreak naar blowpauze leeft, niet voortdurend naar de koelkast hoeft te lopen voor een hapje of een drankje, doe je gewoon door, al was het maar om je verlangens te onderdrukken. Ik heb dus een heel productieve week achter de rug, en ze was ook ontzettend leerrijk. Ik kan alleen maar respect hebben voor de moslims. Iedere dag voor dag en dauw opstaan (voor mij de moeilijkste regel), twaalf, dertien uur niets eten of drinken (gelukkig voor mij valt de ramadan dit jaar niet in de zomer), geen seks bij daglicht (zelfde opmerking), niet roken of blowen (ik wist dat ik het kon): zonder zelfdiscipline red je dit niet. Maar het mooiste is de zelfreflectie. Je denkt haast de hele dag na over het leven, over de keuzes die je maakt en de dromen die je koestert, over de mensen in Pakistan, ook moslims maar nog veel zwaarder op de proef gesteld. Van de ramadan word je eigenlijk gewoon high.

Dag 7

Ik heb me overslapen maar voor het eerst in een week voel ik me wel uitgeslapen. Ik ontbijt, rook een joint en begin aan de laatste dag van mijn ramadan. Ja, zo kan ik het ook, hoor ik u zeggen, maar het is de intentie die telt. Allah weet dat ik het goed meen dus hij zal me zeker niet neerbliksemen omdat ik een paar regeltjes overtreed.