Festival Routes 2005 - The Report

De laatste zaterdag van augustus pas rond elf uur in Oudenaarde gearriveerd voor Feest in het Park. Stonden de reggae acts vorig jaar nog op dezelfde avond geprogrammeerd, dit keer waren ze gespreid over de vier dagen, en daar hadden wij echt geen tijd voor, en eigenlijk ook geen zin in. Toots (overal) en Julian Marley (Hove Live) had ik trouwens al gezien, en ik moet zeggen dat ik ook een beetje de buik vol heb van al die overjaarse of voorspelbare namen. Ik weet dat Toots nog altijd geweldige shows geeft, en allicht ervaar je een stukje Marley-magie als je zijn zoons aan het werk ziet, maar hoe lang kunnen de organisatoren dit nog volhouden? Bij The Gladiators laat Albert Griffiths zich haast ongemerkt vervangen door zijn zoon, Burning Spear laat het werk over aan zijn muzikanten, Luciano teert nu ook al weer tien jaar op anderhalve klassieke plaat. Van mij hoeven ze niet meteen allemaal van het podium te verdwijnen, integendeel zelfs, al was het maar voor de culturele bagage van de kids. Maar open eindelijk eens de ogen voor roots & culture uit andere werelddelen, met name de Verenigde Staten, waar talloze groepen de rootsreggae een nieuwe dimensie geven. Stap eindelijk eens af van die fixatie op Jamaica. Reggae, dat was 30 jaar geleden. Vandaag is de yard het land van de dancehall en al lang niet meer van volwaardige roots.

Maar Lee Perry, dat is natuurlijk buiten categorie. Scratch zou pas om kwart voor twee 's nachts optreden, maar ik moest erbij zijn. Wat heb ik in die bijna 3 tussenliggende uren dan nog gezien op Feest in het Park? Het DJ Circus puilde zaterdag na middernacht helemaal uit voor de populairste platenruiters van het moment (om in hun eigen terminologie te blijven), Discobar Galaxy. Veel fouter kan je eigenlijk niet draaien, van Tom Jones en platte disco tot zomer- en carnavalhits, maar dat blijkt een groot publiek nu net zo leuk te vinden. Mij doet het allemaal net iets te veel denken aan Vlaamse trouwfeesten, en wellicht is dat ook de reden van de populariteit van Discobar Galaxy, een pastiche die je niet meer kan onderscheiden van de werkelijkheid.

Een groot deel van het publiek in en rond het DJ Circus kwam nochtans van Le Grand Mix, de tent waar Zita Swoon eerder had opgetreden. De groep van Stef Kamil Carlens is het tegendeel van een postmoderne pastiche. Verbazend hoe nieuw en creatief de muziek van dit gezelschap telkens weer klinkt, barokke en toch lichtvoetige pop, soms rauw en hard, dan weer breekbaar en dromerig. We hebben lang niet alles gezien op Feest in het Park maar puur muzikaal stak Zita Swoon er zaterdag alleszins met kop en schouders bovenuit.

Hoewel ook het Franse Rinocerose best een intrigerende set in huis had. Wie lardeert live dancemuziek met gierende gitaarsolo's en repetitieve riffs, levende en digitale drums en gesamplede bluesstemmen? Soms weerklonken echo's van Kraftwerk, dan weer van The Prodigy en T-Rex. Een hybride zanger met verbasterd afrokapsel zong vette rockfunk, de stem en de danspasjes zo vrouwelijk dat je bijna aan zijn geslacht zou twijfelen. Een andere zanger waande zich Liam Gallagher van Oasis maar zijn attitude paste wel perfect bij de poses die de twee gitaristen voortdurend aannamen, Spinal Tap (de ultieme rockparodie) voorbij, al was het maar omdat de heren zichzelf echt wel serieus nemen. Op zich geen vervelende show, we hebben een uur lang gefascineerd staan kijken, maar toch een beetje zielloos, zoals dat wel vaker gebeurt met Franse muziek. Willen maar niet kunnen. Headbangen maar daarna wel je haar goed leggen. De nieuwe plaat van Rinocerose heet 'Schizophrenia'. Zelfkennis hebben ze dan toch.

Maar de grootste gek van de avond moest nog komen. Lee Scratch Perry is intussen een krasse zeventiger geworden en blijft zijn fans verbazen. Liet hij zich in de jaren '90 meestal omringen door de muzikanten van zijn Engelse troonopvolgers Mad Professor en Adrian Sherwood, twee studiotovenaars die vaak ook live achter de knoppen stonden, vandaag is Perry zo goed ingeburgerd in Zwitserland dat hij er ook een groep heeft gevonden, de White Belly Rats. Bas, drums en gitaar, de rest (toetsen, samples, backing vocals) staat op band. Klinkt helemaal niet als de muziek die Lee Perry in de jaren '70 en '80 berucht en beroemd heeft gemaakt, staat heel ver van de vroege Wailers die hij mee heeft opgericht, maar dat typeert de man die reggae en dub zowat heeft uitgevonden. Je weet nooit wat je nog van Scratch kan en mag verwachten. Dat hij tegenwoordig weer meer zingt dan orakelt bijvoorbeeld. En dat zelfs zijn alleroudste instrumentals, de voorlopers van de dub, nog fris klinken als ze in een nieuw jasje worden gestoken.

Maar ook 'Soul Fire' en 'Roastfish & Cornbread', twee tracks uit de enige echte, zelfgeproduceerde soloplaat die Perry ooit gemaakt heeft, blijken de eeuwige jeugd te hebben, en met 'Disco devil', zijn krankzinnige versie van Max Romeo's 'Chase the devil', weet hij zelfs de fans van The Prodigy (die het nummer sampleden in hun allereerste wereldhit) aan te spreken. En dat dus allemaal omlijst met eigentijdse, zeg maar Europese dub, bij momenten even geestverruimend en hallucinant als de sound die Lee Perry ooit zelf geconstrueerd heeft.

Dit was geen mirakel zoals we dat ooit in Leffinge hebben mogen aanschouwen (met Sherwood achter de knoppen), maar ik ben blij dat het goed gaat met Lee Perry en dat hij me op zijn leeftijd toch nog altijd weet te beroeren en ontroeren.

Alton Ellis in het park van Hove

Bijna even oud als Scratch: Alton Ellis, een week later op Hove Live. Aan Patrice wil ik niet veel woorden vuil maken. Deze Duitser maakt een papje van rockreggae, funk en af en toe een Afrikaans accent, en zijn optreden miste iedere vorm van bezieling en inspiratie. Als het dan toch uit het oosten moet komen, geef mij dan maar Gentleman. Alton Ellis liet zich begeleiden door de voortreffelijke (Nederlandse) Rude Rich & The High Notes. Hij zong alleen maar klassiekers van Studio One en Treasure Isle, nummers die bijna 40 jaar oud zijn, 20 jaar toen het gros van de Hove Live-bezoekers nog niet eens geboren was. En zijn stem klonk bijna even mooi als weleer, nauwelijks aangetast door de leeftijd. Hier kon je als ouwe reggaeliefhebber alleen maar bewonderend naar kijken. Maar als kritische liefhebber voelde ik me bij momenten toch een beetje verveeld, voorspelbaarheid troef, en dat beterde er niet op toen U Brown het podium betrad. Altijd al een overschatte figuur geweest, die imitator van U Roy. Heeft amper een handvol coole versions opgenomen van voordehandliggende dubs. Die dubs kregen we dus nog maar eens te horen, U Brown zong een stukje mee en debiteerde dan telkens weer dezelfde flauwe tekst. U denkt misschien: dat komt ervan als je al zoveel concerten hebt gezien, maar ik kan wel degelijk een onderscheid maken tussen originators (U Roy) en gasten die op de bandwagon springen. Als hij nu nog versions had gedaan van de nummers van Alton Ellis, dàt zou iets geweest zijn.
Enfin, daarmee hebben we alles gezien deze zomer. Tijd voor een top tien.

1.Groundation (De Roma)
2.Frankie Paul, U Roy & We The People (Dour)
3.Gregory Isaacs & We The People (Rivierenhof)
4.King Shiloh (Reggae Geel)
5.Alpha Blondy (Couleur Café)
6.Black Magic Plastic (Couleur Café)
7.Gentleman (Reggae Geel)
8.Marcia Griffiths (Reggae Geel)
9.Lee Perry (Feest in het Park)
10.Black Uhuru (Rivierenhof)

Speciale vermelding: The Internationals & The Extraordinaires, drie zwarte doowopzangers uit Londen, niet echt bedreven in de ska en rocksteady die The Internationals zo goed beheersen maar visueel absoluut een voltreffer. Terwijl de instrumentale nummers van de groep zelf ook almaar beter klinken. Gezien in Petrol.