Marcia Griffiths, koningin van Reggae Geel 2005

Geen festival dat zo vaak geplaagd wordt door afzeggingen als Reggae Geel. Na de I Threes moest zaterdag ook de zwaar zieke veteraan Bob Andy verstek laten gaan, en vroegen vooral de rootsfans zich af of ze nog wel iets te zoeken hadden in de bossen van Geel Bel. Maar we moeten ermee leren leven dat die eerste generatie nu echt wel letterlijk aan het uitsterven is.

En ook dat de roots van weleer zich getransformeerd hebben in een heel nieuwe variant, zoals die het hele weekend lang te horen was in de 18" Corner (vanwaar die naam?). Het was daar, tussen de bomen, dat King Shiloh zijn geluidstorens had opgesteld, of moeten we zeggen geluidsmuren? Zo werken de sound systems in Jamaica al sinds de jaren '50, met hun zelfgebouwde sets, de ene al groter en zwaarder dan de andere. King Shiloh heeft zonder twijfel de meest indrukwekkende geluidsinstallatie in Europa en creëert daarmee een loodzware, massieve maar immer kraakheldere sound. Je kan probleemloos voor de luidsprekers gaan staan en zelfs nog een gesprek voeren, terwijl de muziek echt wel het hele universum vult. Uitsluitend rootsreggae natuurlijk, maar dan wel van het Engelse soort. En enkel op vinyl, op één platendraaier dan nog, zoals de pionier van alle Engelse roots-dj's Jah Shaka het King Shiloh altijd heeft voorgedaan. Vrijdagnacht stonden er twee van die sound systems, die om beurten almaar diepere bassen produceerden, begeleid door almaar spirituelere boodschappen van de dj's.

Jah Shaka zelf stond zaterdagnamiddag onbegrijpelijk vroeg geprogrammeerd in de 18" Corner. Alleen de die-hards waren present, en die lieten zich gewillig ontwapenen door de selectie van Jah Shaka, ook al nam die telkens alle tijd om z'n plaatjes om te draaien en zat er eigenlijk geen enkele flow in de set. Shaka lijkt ook altijd dezelfde selectie te draaien, op een paar nieuwe dingen na. Het is dat we weten dat zijn geld bestemd is voor het goede doel en dat we die platen voor de rest nooit te horen krijgen, zeker niet door zo'n installatie.

Iets drukker was het toen al in de Bounce-tent, waar net als de vorige jaren de beste Belgische sound systems zich met elkaar kwamen meten. We hebben ze lang niet allemaal kunnen zien, maar de Antwerpse Far West Crew verraste vrijdagavond vriend en vijand met een wel heel veelzijdig aanbod, van digitale hard core dancehall zoals het collectief dat zelf mee groot heeft gemaakt in België tot oude krakers van Desmond Dekker. Zet daar nog een hardwerkende MC bij en het feest kan niet meer stuk. Vrijdag ook nog de middelmatige Jamaicaanse rapper Selvie Wonder gezien, en een klein stukje Black Kat, naar verluidt de grootste vuilbekken van alle Jamaicaanse dj's. Far West was beter.

Het zijn de dj's en de sound systems die reggae door de jaren heen vernieuwd en eeuwig jong gehouden hebben. Dat heeft Reggae Geel goed begrepen: hopelijk kan na de dancehalltent nu ook de minder druk bezochte maar daarom niet minder intense en inspirerende roots corner een traditie worden.

Intussen op het hoofdpodium. Het Engelse Skatronics speelt naar eigen zeggen skalsa, maar dat deden The Skatalites begin jaren 60 ook al, toen zich uit verschillende andere Midden-Amerikaanse muziekjes het nieuwe ritme van de ska ontwikkelde. Uitstekende muzikanten, warmbloedige melodieën, en de zon die zich toonde: dit was de perfecte opener. Daarna Gentleman, een Duitser die het gemaakt heeft in Jamaica. Absoluut niets op af te dingen, schitterende band, goeie eigen songs en teksten, een geboren performer, maar het blijft toch wennen, een Duitser die het Jamaicaanse patois zo goed onder de knie heeft. Gentleman overtreft de Jamaicanen in wat ze zelf even goed zouden kunnen, maar om uiteenlopende redenen telkens weer verzuimen. Hij kneedt de beste elementen uit nieuwe en oude reggae tot een gesmeerd, dynamisch geheel dat perfect beantwoordt aan de verwachtingen van het publiek. En hij lijkt het nog te menen ook, met zijn boodschappen van liefde en verdraagzaamheid, zoals die we die in Geel weer twee dagen lang in overvloed te horen hebben gekregen. Wij voelen ons in elk geval ieder jaar een beetje een betere mens als we thuiskomen.

Ce'cile, zowat de enige vrouw die de dancehall macho's naar de kroon steekt, en T.O.K. hebben we van op enige afstand gezien. Veel mooie meisjes op het podium, muziek die net zo goed r&b of reggaeton kan heten als dancehall (ragga), zingen, rappen en zeveren door elkaar, eindeloze publieksspelletjes: jonge meisjes zijn er blijkbaar dol op maar u begrijpt dat wij hier niet meer op zitten te wachten. Geen batty boy lyrics gehoord trouwens (wel vrijdag bij Black Kat), zelfs niet in 'Chi-Chi Man', als ik het goed gehoord heb veranderd in 'Fire Man'.

En dan Marcia Griffiths, de grande dame van de reggae. Niet dat ze zelf zo veel onsterfelijke songs zou gemaakt hebben, maar als lid van de I Threes (het koortje van Bob Marley) heeft ze wel een bepaalde status verworven. En live staat ze er als een echte koningin. Begeleid door de superbe band van saxofonist Dean Fraser zong ze met veel soul, vakmanschap en overtuiging haar eigen hits ('Dreamland', 'Feel Like Jumping', haar huidige hit, een remake van de stokoude Peanut Vendor-riddim, aangevuld met een drietal covers van Bob Marley: 'Iron Lion Zion' (Dean Fraser op sax!), 'Exodus' en 'Could You Be Loved'. Voor 'Young, Gifted & Black', een wereldhit toen we het woord reggae nog niet eens kenden, haalde Griffiths ter vervanging van haar toenmalige zangpartner Bob Andy zowaar haar eigen zoon uit het koortje. Dawn Penns 'No No No', eerder al plat geknepen door Ce'cile, hebben we nog nooit zo krachtig horen klinken. Luciano, zonder twijfel de beste zanger van de huidige generatie, mocht Reggae Geel afsluiten, en hij deed dat schitterend. Maar wel met een vrij voorspelbare set (de klassiekers uit 'Where There Is Life' en 'The Messenger') en bij momenten net iets te gelikt. Liever hij dan de I Threes in elk geval. Dat is het mooie aan dit festival: een afzegging doet zelden of nooit afbreuk aan de algemene kwaliteit van het programma.