Asian Dub Foundation: "Wij zijn geen popgroep maar een opvoedkundig project!"

Asian Dub Foundation (ADF) heeft een nieuwe zanger, toch op 'Tank', het vijfde album van de meest rebelse en revolutionaire rockgroep van het laatste decennium. Ghetto Priest debuteerde vorig jaar met een plaat vol wilde dub en shouting op het On-U Sound-label van Adrian Sherwood maar toont zich op 'Tank' dus ook een begenadigd zanger. Zijn stem voelt zich perfect thuis in de wilde wereld van rock, dub, hip-hop, samples en Indische klanken die AFD creëert.

Ghetto Priest: "Wij zijn één grote familie. Adrian Sherwood heeft al vaak samengewerkt met ADF en ik heb al dingen gedaan met andere groepen, African Headcharge bijvoorbeeld. Het is niet dat ik me voor dit project speciaal heb moeten opladen of voorbereiden. Voor mij is zingen als ademen, en ADF heeft mij heel veel ademruimte gegeven. Ik mocht helemaal mezelf zijn. Die plaat met Adrian, dat was meer a punk-rudie thing, materiaal dat we over een periode van vijf jaar hadden opgenomen, vrij impulsief. ADF is ook punk, maar er zitten meer gitaren en echte composities in."

En je zingt, terwijl je bij On-U Sound eerder rapte en brulde, als een echte MC.
Ghetto Priest: "Ik heb mij nooit willen beperken tot rappen of toasten. Ik ben een vocalist, of een singjay zoals ze mij rond 1980 noemden, toen ik nog actief was als sound system-dj. Sir George, Emperor, Unity. En mijn favoriete zanger is Marc Bolan (T-Rex). Pop, inderdaad. Mijn wortels zitten in de reggae, mijn ouders komen uit Jamaica, maar daar houdt muziek niet op voor mij. Mensen als Adrian Sherwood hebben de rootsreggae een nieuwe dimensie gegeven. Je leent en je improviseert, je wisselt uit, en toch maak je nog heel verrassende nieuwe muziek. Pure, zuivere muziek bestaat niet. Iedereen speelt leentjebuur bij iemand anders. Maar je kan wel een nieuw geluid creëren, een nieuwe vibratie oproepen, nieuwe melodieën exploreren. Verandering is onze natuur, in ieder atoom van ons lichaam. Als je je daar tegen verzet, beginnen de problemen. Als je blijft hangen in een bepaalde fase, ben je er geweest."

Je bent lang niet de enige reggaezanger die goed in de markt ligt. Sinds Horace Andy tien jaar geleden opdook bij Massive Attack, is het aantal Jamaicaanse stemmen in dance, drum & bass en aanverwanten haast niet meer te tellen. Wat maakt jullie zo bijzonder?
Ghetto Priest: "Ik kan alleen voor mezelf spreken. Ik kom uit een diepspirituele familie,  mijn moeder en grootmoeder waren de head weepers in hun dorp, de belangrijkste klaagsters bij begrafenissen. Ik denk wel eens dat ik dat klagen naar een ander niveau heb gebracht. Ik sta niet op het podium om de mensen te entertainen maar om een soort uitwisseling. Sacred Energy Exchange. SEX. Je moet ook iets teruggeven aan het publiek, anders ben je een vampier. Het is de onbeweegbare Afrikaanse geest (spirit) die ons de kracht geeft om met al die mensen in contact te treden. En ook de geest van de Arawak-indianen (de oorspronkelijke bewoners van Jamaica, red.), want ooit hebben de Caribische eilanden tot het ene grote continent behoord uit voorhistorische tijden. Ik heb zelfs gelezen dat Atlantis in die regio moet gelegen hebben. Maar je hoort: wij zijn dromers. We go with the flow. Zoals John Lennon ooit zong: "You're not the only one." En je mag je verleden nooit vergeten."

In het nummer 'Warring Dhol' zing je over een "bhanghra soldier" uit India of Pakistan. Koester je misschien enige sympathie voor de moslimstrijders in die landen?
Ghetto Priest: "Heeft er niets mee te maken. In de reggae had je vroeger de rasta soldier, later de rub-a-dub soldier, zelfbewuste mannen die opkwamen voor gelijkheid en rechtvaardigheid. En de dhol-speler van ADF is bhanghra, van Pakistaanse afkomst. Zulke sterke, strijdvaardige mensen heb je overal, ook in de stad. Ook daar kan het leven keihard zijn en zie je hoe sommige "soldaten" hun plaats opeisen."

'Tank' gaat over een gewone soldaat, ergens in een tank in Irak.
Ghetto Priest: "Een man wordt naar de oorlog in Irak gestuurd, zit in zijn tank, rond hem vergaat de wereld, en plots beseft hij dat er iets hopeloos fout zit. Hij raakt in conflict met zichzelf en hoort de stemmen uit het verleden, uit Mesopotamië, mijn stem in dit geval. De meeste soldaten krijgen geen geschiedenislessen. Hen wordt enkel geleerd hoe je moet doden."

Is de song gebaseerd op een getuigenis? De tekst klinkt bij momenten angstaanjagend echt.
Ghetto Priest: "Dat is een kwestie van empathie. We kunnen ons voorstellen hoe het moet zijn in zo'n tank, net zoals we ons kunnen verplaatsen in het leven van een dakloze. (Gitarist) Chandrasonic heeft die tekst geschreven maar we krijgen tegenwoordig nu eenmaal zoveel beelden binnen uit Irak, ook via internet, dat het soms lijkt alsof we er zelf bij zijn. Daar is 'Tank' een impressie van."

De songtitels laten er geen twijfel over bestaan. 'Tank', 'Oil', 'Powerlines', 'Take Back The Power', 'Warring Dhol': oorlog is het dominante thema op de nieuwe plaat van Asian Dub Foundation (ADF), altijd al een groep geweest die de vinger op de pols van de tijd hield. En die met iedereen de dialoog aangaat, ook met journalisten die hun vraag onzorgvuldig formuleren.

Eigenlijk gaat de hele plaat over oorlog.
Dr.Das (oprichter, bassist, componist): "Daar ben ik het niet mee eens. Iedere ADF-plaat reflecteert gewoon de tijd waarin we leven. En de wereld is al eeuwen in oorlog. Altijd wordt er wel ergens gevochten, meestal met Amerikaanse of Europese betrokkenheid. Dit zijn gewoon de dingen waar wij over praten. 'Tank' is zeker geen conceptalbum. 'Flyover' is bijvoorbeeld een impressie van het leven in de stad en van de frustraties die daaruit kunnen voortkomen. De vervuiling, het verkeer, de manische atmosfeer. Maar het is een haat-liefdeverhouding. In diezelfde stad amuseren we ons ook en komt onze muziek tot stand. Ik denk niet dat wij op het platteland goed zouden functioneren."

Ben je zelf een bumperrijder, zoals je die in de song beschrijft?
Dr.Das: "Ik rijd alleen met de auto tussen elf en drie 's nachts, ik ben niet geobsedeerd door snelheid en ik wil ook geen flitsende wagen."

Je gebruikt liever de underground, suggereer je.
Dr.Das: "In twee betekenissen. De metro en de muzikale underground."

We horen in die openingstrack ook meteen de schitterende stem van Guerrilla Priest, alweer een reggaezanger die zich perfect thuis voelt in het dance- en hiphopuniversum.
Dr.Das: "Reggaezangers zijn heel economisch in hun teksten. Ze hebben maar een paar woorden nodig om hun gedachten of emoties uit te drukken. Ieder woord is heel beeldend en suggestief. Rap laat veel minder over aan de verbeelding. Ik had al lang geen songteksten meer geschreven maar Tomorrow begins today ging me heel goed af, vooral omdat ik die typische reggaetaal kon gebruiken. Vier zinnen en het nummer was klaar."

'Warring Dhol' gaat over een bhanghra soldier uit Pakistan of India die "sneller is dan een kogel" en "luider dan een bom". Is het nummer misschien een verholen sympathiebetuiging aan de moslimstrijders en -terroristen, of misschien zelfs aan Osama Bin Laden?
Dr.Das: "Ik denk niet dat iemand van ons Osama Bin Laden respecteert of mystificeert, op wat voor manier dan ook. Hij is een fucking miljonair! Ik heb ongeveer evenveel respect voor Osama Bin Laden als voor George Bush. Nee, ik dacht eerder aan sterke, zelfbewuste stadsmensen van Pakistaanse of Indiase afkomst, die trots zijn op hun traditie maar de blik ook resoluut vooruit durven richten en hun plaats opeisen in het westen."