Groundation @ N9: Amerikanen vinden de reggae opnieuw uit!

Groundation verzoent de wortels van de reggae met de energie van rockmuziek en de virtuositeit van jazz. De Amerikanen brengen in hun songs alles samen wat ons, kritische blanke muziekliefhebbers, zo charmeerde in de klassiek gestroomlijnde rootsreggae: schitterende songs, diepgravende ritmes, spirituele teksten, de mystiek van rastafari, inspirerende solo's op trompet, trombone, percussie, melodica en toetsen en geestverruimende dubs. Briljante solo's dus, want alle muzikanten van Groundation hebben een jazzopleiding genoten. Soms begint één van de blazers eenzaam en verheven aan een nummer, dan weer tovert Marcus Urani een wilde Motown-shuffle uit zijn orgeltje. Zelfs bassist Ryan Newman verbijsterde in Eeklo het publiek met een geniale soloslim. Hij was het ook die telkens weer de plotse breaks en overgangen inzette naar een lager of hoger ritme, soms naar een heel ander nummer zo leek het wel, maar zo bouwt Groundation de composities wel vaker op. Het is alsof er plots een ander licht over de song schijnt, dat nog glorieuzer wordt als de groep even later weer even soepel overschakelt op het oorspronkelijke ritme, bijna altijd zware, trage rootsreggae. Maar tussen begin en einde van die heerlijk lange nummers, ook op cd, zweeft en draait de muziek alle kanten op, niet als een ongeleid projectiel maar volgens strakke afspraken en geniale ingevingen. "Wij spelen iedere avond een ander concert," zegt zanger Harrison Stafford: "De basisstructuren van de songs liggen vast maar improvisatie blijft een belangrijk onderdeel, zowel in de studio als op het podium."

Stafford is samen met Urani het brein van de groep, en veel meer nog het hart. De man heeft het uiterlijk van een brave blanke Osama Bin Laden, de dreadlocks verborgen onder een tulband, een look die Amerikaanse en Europese rasta's zich in de jaren '90 wel vaker aanmaten. Maar wat Stafford op het podium presteert is verre van braaf. Met veel soul en bravoure, eigenschappen die je in de reggae alleen met de allergrootsten kan verbinden, zingt hij zijn teksten over liefde, hoop, rechtvaardigheid en verdraagzaamheid. Geen voorspelbare rasta-lyriek maar volwassen muzikale poëzie, even doordacht en ambitieus als de begeleidende muziek. De stem van Stafford houdt het midden tussen die van Bob Marley en David Lindley, nog een Amerikaan die verslingerd is aan reggae maar er nooit zo diep is ingedoken als Groundation. Zelden een zanger gezien die zijn publiek zo langdurig in de ban wist te houden en tegelijk zijn muzikanten alle ruimte liet om even indringend te excelleren als hijzelf. En nooit hebben wij iemand zo authentiek en origineel Bob Marley horen coveren, twee vergeten parels uit het begin van de jaren '70 dan nog, 'Caution' en 'Stop This Fussing And Fighting'. Schitterend, de manier waarop de groep de dreigende chaos van de originals wist op te delven en ze tegelijk toch een heel eigen karakter en klankkleur gaf. Harrison Stafford slaagde er samen met een zangeres ook in om de zangpartijen van de prominente gasten waar de groep al mee heeft samengewerkt (Don Carlos, Ras Michael, Israel Vibration) te doen vergeten, en dat is misschien nog het mooiste compliment voor deze eigenzinnige Californiër, een blanke student en toch één van de beste reggaezangers die wij ooit gehoord hebben.

Ik aarzel niet om dit één van de beste concerten te noemen die ik ooit gezien heb, ja misschien zelfs even goed als dat van Bob Marley in 1980, Burning Spear in 1984 of Lee Perry in 1990. Groundation zou niet alleen misstaan op reggaefestivals maar is ook in staat om een rockpubliek te charmeren en zelfs te overdonderen, wat maar van heel weinig reggae-acts kan gezegd worden. Groundation gaat verder waar de Jamaicaanse rootsgroepen destijds gestopt zijn, muzikaal, inhoudelijk en op het podium. Groundation heeft de reggae opnieuw uitgevonden en zou met een beetje geluk wel eens heel groot kunnen worden. Volgende zomer zijn ze opnieuw in het land. Organisatoren die al die tijd hebben zitten te wachten, op de nieuwe Bob Marley: grijp uw kans!