Reggae Geel 2004: de beste editie ooit!

Even na middernacht barstte boven Reggae Geel een kort maar krachtig onweer los. De donder hoorde niemand maar de dramatische bliksemflitsen vormden het perfecte lichtspel bij de hoofdact van het festival, Cocoa Tea. "Lightning flash and thunder roll," zong hij toepasselijk, in het typische bijbelse idioom van de rastaman. Natural mystic, noemen ze dat in Jamaica, het wonderbaarlijke samengaan van natuurlijke fenomenen, menselijke intuïtie en zuivere schoonheid. Naar dit moment was Reggae Geel de hele dag toe gegroeid, oude en nieuwe reggae perfect gedoseerd, jong en oud met elkaar verzoend.

Het meest gunstige voorteken was alleszins de afwezigheid van drugcontroles. Het is niet eens zo lang geleden dat onschuldige jongens en meisjes hier behandeld en vernederd werden als criminelen, met behulp van honden en rubberen handschoenen. Wat voor velen een valse start betekende van het festival en waardoor de afgelopen jaren wellicht ook heel wat mensen zijn weggebleven. Vrijdag 7000, zaterdag 14000: Reggae Geel heeft al hogere opkomsten gekend, maar als dit beleid wordt voortgezet, zullen die cijfers in de toekomst zeker opnieuw stijgen. Jammer dat je dat nooit helemaal zeker weet in dit land.

En jammer ook voor de afwezigen. Zij hebben zonder twijfel het beste programma gemist dat het reggaefestival ooit geserveerd heeft. Vroeg op de bloedhete middag al de Luikse band Panache Culture, altijd authentiek, altijd fris en verrassend. Daarna Willie Williams, een echte reggaeveteraan, die zich dank zij een cover The Clash nooit meer financiële zorgen hoeft te maken. 'Armagiddeon Time' was het logische orgelpunt van een set vol roots en devotie ('Messenger Man', 'Unity', 'Trinity'), de ultieme reggaesong ook, een onweerstaanbare en talloze keren gecoverde riddim met een tekst over armoede en onrechtvaardigheid. Williams was niet echt goed bij stem maar de band maakte alles goed, toch voor wie tuk was op orthodoxe rootsreggae.

Intussen stroomde het terrein langzaam vol. Of net niet, want door de verhuis heeft Reggae Geel nu ook meer plaats dan vroeger. Zelden zo comfortabel vlak bij het podium kunnen staan. En dansen. Vrijwel alle artiesten maakten gebruik van dezelfde voorraad (in totaal een tweehonderdtal) Studio One riddims uit de jaren '60 en '70, drum- en baspatronen die door de voortdurende herhaling een soort mantra's geworden zijn. We hebben het ritme van 'Armagiddeon Time' zaterdag minstens vijf keer gehoord.

Na Williams zong ook Sanchez er zijn versie van, maar die joeg er op een klein uur tijd dan ook een veertigtal (!) nummers door. Allemaal successen - want weinig zangers hebben in de jaren '90 meer hits gescoord in Jamaica dan deze fantastische zanger, de R. Kelly van de reggae - en tal van meezingbare covers, zoals de populairste zangers van het eiland ze altijd gebracht hebben. Geen roots, geen rasta, maar wel puur Jamaicaans. Beres Hammond: nog eens die bekende riddims, maar weer helemaal anders, met een heerlijk dameskoortje erbij. Hammond is een overlever uit de jaren '70, een echte soulzanger eigenlijk, en minstens even geliefd en alom gerespecteerd als Sanchez. Hij legde de lat alweer een stukje hoger. Maar de grootste ster van de avond was uiteraard Cocoa Tea, held van rasta's én dancehallfans, die ondanks de stortbui en het apocalyptische onweer een geweldige concert neerzette.

Volgens mijn dochter (15) heb ik de beste band dan nog gemist. Ward 21 verdient volgens haar het predikaat hard core dancehall, een compliment dat ze meestal voorbehoudt aan punkgroepen. En een bijkomend bewijs dat Reggae Geel er met glans in slaagt om de generaties te overbruggen, om net zo goed traditionele rootsreggae te programmeren als nieuwe digitale dancehall.

De allernieuwste sounds waren trouwens vrijdagavond al te horen, in de tent. Eerst met de Antwerpse Far West Crew, nog altijd de beste en meest rauwe van alle Belgische dance hall crews, en (na de ondermaatse live act van Robert Lee) met Tony Matterhorn. Belachelijke naam, maar de man heeft wel de World Cup Dancehall gewonnen (ja, die bestaat) en hij heeft in Geel ook getoond hoe je dat doet. Dit was zonder meer de snelste, meest energieke, meest agressieve en meest verrassende dj die ik ooit gezien heb. In een duizelingwekkend tempo wisselde hij keiharde riddims af met exclusief voor hem gemaakte dubplates, overdadig brulwerk aan de microfoon en hallucinante speciale effecten. Tussendoor showde hij ook nog de nieuwste Jamaicaanse dansjes, zoals we die kennen uit de clips van Sean Paul en andere commerciële dancehallsterren. Tony Matterhorn blowt niet en noemt zichzelf Mentally Ill. Blij dat de rollen eens omgedraaid worden.

We hebben in Geel op geen enkel moment de behoefte gevoeld om de kleinere sound systems op de campings te bezoeken, zelfs niet om een van de bekendere Belgische crews te gaan zien in de tent (alleen High Grade een half uur aan het werk gezien en tevreden staan knikken). Er was zalig lekker eten en vers gembersap, ideaal om aan de hitte te weerstaan en oer-Jamaicaans. Niets kon de natuurlijke mystiek verstoren. Cocoa Tea had gedaan en ik besefte dat ik bijna twaalf uur lang op het terrein had gestaan, in de buurt van het podium. Wat kan en mag je van een festival nog meer verwachten?