Afrobeat met Antwerpse wortels

BABA is een gezamenlijk project van Internationals, de skagroep die onlangs nog het feestelijke 'The People Love It' uitbracht, en Wawadadakwa, het gezelschap dat fanfaremuziek verzoent met soukous, latin en een snuifje techno, en zo een soort nieuwe Vlaamse roots creëert. Zet daar nog een paar jongens bij van El Tattoo del Tigre, de Belgische mambo kings, en van de avant-garde big band Flat Earth Society (FES) en er staat plots een heel bijzonder 30-koppig (!) orkest op het podium. En in de studio, zo blijkt nu met de release van een schitterend album, wat allerminst vanzelfsprekend is als je zo'n troep eigenzinnige muzikanten bij elkaar brengt. Ook opmerkelijk is de samenwerking met producer Peter Vermeersch, dirigent en artistiek leider van FES, een man die je niet meteen identificeert met Afrikaanse muziek.

"Peter en (klankman) Geert De Wit hebben zich dagenlang het hoofd gebroken over de juiste klankinstelling," zegt Winok Seresia, drummer en mede-initiatiefnemer van BABA: "Moest de muziek klinken als in de jaren '70 of juist niet? Hoe breng je het geluid van dertig muzikanten in evenwicht? Uiteindelijk hebben ze radicaal gekozen voor een digitale hifi-benadering. Er zijn een paar oude toestellen aan te pas gekomen maar we hebben ook laptopversterkers gebruikt. Maar het is wel puur natuur, zonder effecten of elektronisch plakwerk. Bijna alle nummers zijn in één of twee takes opgenomen. De jongens van Internationals vonden dat 'Afroporn', het reggaedeuntje op de plaat, een beetje te sec klonk, maar dat was net de bedoeling van Peter Vermeersch. Puur natuur."

Maar wel perfect voorbereid natuurlijk, met behulp van digitale technologie. Zowel live als in de studio spelen de muzikanten grotendeels voorgeschreven partituren na. Seresia: "De mensen zijn met hun ideeën naar (bassist) Steven Van Gool gegaan, die heeft het materiaal in de computer gestoken en met de desbetreffende componisten de arrangementen uitgewerkt. Daarom hebben we live ook geen dirigent nodig. Alles staat op papier."

De afwezigheid van een dirigent, van een zanger, van een master of cerenomy, van een echte frontman heeft geen enkele invloed op de hoogstaande kwaliteit van de studio-opnames, maar live ontbeert de groep daardoor bij momenten soms kracht en charisma. Seresia: "Fela Kuti, Manu Dibango, King Sunny Adé: die mannen zorgden niet alleen voor de show, ze waren meestal ook heel streng en schreven de meeste partituren bijna volledig zelf uit. Wij zijn veel democratischer. Ik coördineer de activiteiten van de BABA maar ik ben zeker geen leider. Vandaar ook de titel, 'The King Is Amongst Us', een titel die ons gekozen heeft, en niet omgekeerd. Zo voelden we ons echt tijdens de opnames. En het is ook een eerbetoon aan percussionist Willem De Coninck die dit jaar verongelukt is."

Blijft de vraag waarom al die oer-Vlaamse muzikanten, vaak afkomstig uit fanfares en jazzcombo's, zich aangetrokken voelen tot afrobeat, muziek uit een ver continent, uit een heel andere wereld. Seresia: "Omdat Antwerpen een havenstad is. In de jaren '20 en '30 stond Antwerpen om dezelfde reden prominent op de wereldkaart van de jazz, herinner u Jack Sels. De zeelui brachten hun platen mee en meteen voelden een paar muzikanten zich geroepen om die na te spelen. Nu is dat salsa, afrobeat en andere exotische muziekjes. Ik kan alleen maar besluiten dat hier heel straffe muzikanten moeten leven. Vroeger had je de Vlaamse Primitieven, vandaag heb je de Antwerpse muziekscène. En doe daar maar heel België bij. In de dance heeft België ook een toonaangevende rol gespeeld. Wie weet zijn wij met BABA nu ook weer een nieuwe trend aan het zetten."