.Dl7BAwhJ_ZJXLLF.webp)
De rastafaribeweging ontstond in de jaren 1930 in Jamaica. Een van de grondleggers was de visionaire zwarte leider Marcus Garvey. Hij voerde het idee van black pride hoog in het vaandel en hij ijverde voor de terug-naar-Afrika-gedachte . Het rastafarianisme, als godsdienst, bevat aspecten van de bijbel, maar het beschouwt Ras Tafari Makonnen - keizer Haile Selassie, de koning van Ethiopië vanaf 1930 - als de Messias, althans tot zijn dood, in 1975. In den beginne zochten de rasta's naar inspiratie in het Oude Testament. Ze stootten er op deze passage (Numeri 6:5): "Zolang zijn gelofte duurt, mag geen scheermes zijn hoofd aanraken. Tot de tijd waarvoor hij zich aan Jahwe gewijd heeft, voorbij is, is hij heilig en moet hij zijn hoofdhaar laten groeien."
In navolging van de Nazireeërs, religieuze asceten met wie ze zich identificeerden, kozen de rasta's dus voor dreadlocks als het symbool van hun beweging. Dreads sloten goed aan bij de rastafaribeweging. Veel rasta's zijn veganistisch, de meeste zijn vegetarisch, en ook de keuze om je haar op een ,,natuurlijke'' manier te laten groeien - zonder het te kammen of te knippen - is een uiting van het geloof dat je een zo "natuurlijk" mogelijk leven moet leiden. Daarom hebben de meeste rasta's ook een baard. Die "natuurlijkheid" gaat ook samen met de verwerping van de kwalen van de blanke maatschappij - Babylon - en van haar blanke definitie van schoonheid. Babylon zegt dat zwarte mensen vuil zijn. Dat een afrokapsel slordig is, dat dreadlocks vies en onverzorgd zijn. Daardoor zijn dreadlocks niet alleen een manier om schoonheid door een zwarte bril te bekijken, maar ook een uiting van trots: ik ben trots dat ik Afrikaans ben.
"De rasta-dreadlocks zijn mee geëvolueerd met de rastafaribeweging.", zegt Horace Campbell, een hoogleraar aan de universiteit van Syracuse, New York. Hij is de auteur van het boek Rasta and Resistance. "De rasta's, die in een koloniale context leefden (in Jamaica), wilden zich uiterlijk onderscheiden van de Europeanen. Dus kozen ze voor een uiterlijk kenmerk dat hun Afrikaanse identiteit benadrukte." In de Afrikaanse cultuur zijn er een hoop voorbeelden van dreadlocks: Bahatowie-priesters in Ethiopië hebben al eeuwenlang dreadlocks. Ook de Nimba-volkeren in Namibië en Angola, de Samburu en de Massi in Kenya, de Ibo van Nigeria en vele andere volkeren dragen het haar in lokken. Zelfs in Afrikaanse gemeenschappen waar ze niet gebruikelijk zijn, dragen sommige priesters of genezers het haar in dreadlocks. En ook buiten Afrika zijn er religieuzen met dreadlocks (jatta) , zoals de sadhu's en hun vrouwelijke tegenhangers, de sadhvi's. Wat wellicht ook een rol heeft gespeeld, is dat in de jaren 1950, toen de rastafaribeweging snel aan populariteit won, de Mau Mau-rebellen in Kenya voortdurend in de media kwamen, met dreadlocks. Aangezien het Afrikaanse moederland voor de rastafaribeweging de absolute bron van inspiratie was en dreadlocks een onderdeel van de Afrikaanse cultuur zijn, is het maar logisch dat dreads een uitstekende manier werden om te laten zien waar je voor stond. Toen door de reggae, en in het bijzonder door Bob Marley & The Wailers, de rastafaribeweging ook buiten Jamaica voet aan de grond kreeg, raakten dreadlocks in de hele wereld bekend.
"Met Marley werd de rastafaribeweging een mondiale beweging, die werd vertegenwoordigd door het lied, en het lied bracht de boodschap over.", zegt Horace Campbell. "Bob Marley oversteeg de radicale kenmerken van de rastafaribeweging. Hij sloeg een brug naar andere culturen en was tegelijk een spreekbuis van de beweging." In 1975 bracht Marley zijn album 'Natty Dread' uit. Het leverde hem zijn eerste internationale hit op: 'No Woman, No Cry'. "Bob Marley & The Wailers en andere groepen na hen hebben de rasta-look gepopulariseerd.", zegt Shango Baku, de uitgever van het blad Rasta speaks. "Duizenden mensen kwamen samen voor de concerten, maar bovendien werd de rastafariboodschap toegankelijker. Rasta was cool. Voor de jongere generaties was rasta een nieuwe manier van denken en doen, maar ook een look."
Tot dan was de aanwezigheid van rasta's in West-Europa heel beperkt. Tenzij je in Londen woonde, had je wellicht nog nooit dreadlocks gezien. Maar met Marley werd alles anders. "Die periode was zo'n beetje de renaissance van de rastafaribeweging.", zegt Jah Blue, een rasta-activist en auteur. Reggae en de rastafaribeweging boden de misnoegde zwarten in het Verenigd Koninkrijk en op het continent iets waarmee ze zich konden identificeren. "Het waren opwindende tijden.", zegt Blue: "Overal lieten jongeren zich dreadlocks aanmeten. Het leek wel alsof je geen meisje kon krijgen als je geen dreadlocks had." Dreadlocks werden een uiting van rebellie - net zoals ze in Jamaica een reactie tegen de koloniale maatschappij waren - en ze weekten veel vijandige reacties los. Scholen weigerden les te geven aan kinderen met dreads, rasta's die gevangen zaten, moesten hun lokken afknippen. Mensen met dreadlocks konden onmogelijk een baan hebben, zo leek het. "Ik weet nog dat ze me in het arbeidsbemiddelingsbureau een uitkering beloofden op voorwaarde dat ik mijn dreads liet afknippen.", zegt de rastadichter Benjamin Zephaniah. Ongeveer rond die tijd opende Simon Forbes, een ambitieuze kapper, het kapsalon Antenna in Kensington, Londen. Forbes zocht een uitdaging.
"Ik was wanhopig op zoek naar iets anders, iets creatiefs. We experimenteerden met barbie-achtig haar en met extensies voor afrokapsels. Toen kreeg ik het idee om met dreadlocks en extensies voor "blank" haar te werken." Zijn dreadlocks voor blanken waren meteen een succes. Al was niet iedereen even enthousiast. "Ik weet nog dat de jongens van de popgroep Dead or Alive in Liverpool door zwarte jongeren in elkaar werden geslagen. De aanvallers trokken de dreads uit hun haar." Forbes werd er door zwarte en blanke collega-kappers van beschuldigd dat hij de zwarte cultuur belazerde. "Dat heb ik altijd bullshit gevonden!", zegt hij: "Dreads zijn geen symbool van scheiding, veeleer van integratie." Hoe dan ook, de ideologie achter zijn type van dreadlocks verschilde als dag en nacht van die van de rastafaribeweging. Zijn dreadlocks hadden niets meer te maken met "een zijn met de natuur". Ze waren bewust nep. Maar of je nu een jonge zwarte was die met zijn dreadlocks zijn affectieve band met het Afrikaanse moederland wou demonstreren, of een blanke popster die met dreadlocks en make-up een imago van seksuele ambiguïteit wou projecteren, dreads waren een statement. In 1986 ging in Zuid-Londen het eerste salon open dat gespecialiseerd was in dreadlocks. "Ik ben met mijn salon begonnen omdat de rastagemeenschap nergens terechtkon.", zegt Cynthia McDonald, de eigenares van Back to Eden: "De mensen dachten dat dreadlocks en rasta's vies en onhandelbaar waren. In het salon lieten we de mensen zien dat we ons haar wél wasten en kamden. Mijn salon moest een plaats zijn waar je je thuis voelde, waar je kon relaxen, waar je niet uitgelachen of slecht behandeld werd omdat je rasta was." In die tijd boekte de Britse groep Soul II Soul haar eerste successen. De groepsleden werden aanvankelijk de Funki Dreds genoemd, vanwege hun verzorgde dreadlocks. Met het succes van Soul II Soul steeg ook de populariteit van de dreads onder jonge zwarten, zij het dat het dit keer om dunne, gesofisticeerde, haast gemanicuurde dreads ging. "Dat was het keerpunt.", zegt McDonald: "Het was de eerste keer dat je dreadlocks kon dragen zonder met rasta's te worden geassocieerd. Toen was er geen houden meer aan." Stukje bij beetje werden dreadlocks mainstream. "De clientèle is veranderd.", zegt Don Akaba. Zijn Londense kapsalon is al meer dan elf jaar gespecialiseerd in dreadlocks: "Vandaag krijg ik meer professionals over de vloer, mensen tot een stuk in de dertig."