Reggae.be

Ethiopia Calling 10: de mirakelen van Moeder Maria

Part 9

De talrijke apocriefe geschriften die door de katholieke kerk van Rome verworpen zijn (in de vijfde eeuw na Christus, toen Ethiopië al lang een christelijk land was), worden er even hoog ingeschat als het enige ‘heilige’ boek dat wij nog kennen. En was ook Melchizédek geen Ethiopiër, de ‘allerhoogste priester Gods’ uit Genesis, door Abraham zelf benoemd en geëerd? In de bijbel helemaal uit het gezichtsveld verdwenen, om onverklaarbare redenen, staat Melchizédek in Ethiopië nog altijd in aanzien.

In de grote kerk toont een priester ons het oudste boek van Ethiopië, de Mirakelen van Moeder Maria, gemaakt in de zesde eeuw na Christus. Aan de randen is de geitenhuid vuil en verweerd. Hoe vaak zouden de bladzijden niet omgedraaid zijn? Maar de kleuren spatten er nog altijd af, fel rood, blauw, oranje, groen, natuurlijke kleurstoffen die hun intensiteit na al die eeuwen nog niet verloren hebben. De tekeningen zijn van een ontroerende naïveteit, de vrucht van een diep geloof in wonderen en mirakelen.

De priester voert samen met de gids een rituele dans uit. Even belangrijk als de muziek van de heilige Yared zijn de symbolische danspassen in de kerk. Naar het voorbeeld van de bijbelse koning David luisteren de Ethiopiërs hun religieuze bijeenkomsten traditioneel op met dans en muziek.

Voor het altaar staat een mooie, half verheven marmeren uitvoering van Het Laatste Avondmaal, een geschenk van een Russische patriarch die hier ooit op bezoek is geweest. Dan Brown is nog niet eens bij ons opgekomen, of de gids ontkent al dat de baardloze figuur naast Jezus Maria-Magdalena is. ‘Gewoon de apostel Johannes,’ zegt hij, ‘de jongste van Jezus’ leerlingen.’ En daarmee is de kous af. De Ethiopiërs kennen de waarheid, zij hebben de alleroudste boeken in de alleroudste nog gebruikte bijbelse taal, het Amhaars. Wie zijn wij om hen tegen te spreken?

De gids toont ons nog enkele felgekleurde schilderijen, sommige meer dan duizend jaar oud, andere redelijk nieuw, maar alleen in kleurnuance lichtjes van elkaar verschillend. De religieuze schilderkunst in Ethiopië heeft een hoog iconisch gehalte – de oorspronkelijke afbeeldingen worden nog altijd zo getrouw mogelijk nagemaakt. Die in Europese ogen licht kinderlijke stijl laat geen enkele interpretatie toe. Wat je ziet, is wat je krijgt, het geloof in zijn zuiverste vorm. Ook hier steekt Sint-Joris de draak dood, gadegeslagen door een angstige maagd. Ook hier bestaat de Heilige Drievuldigheid uit drie identieke mannen met baarden. Ook hier heeft iedere tekening, ieder voorwerp zijn welomlijnde, ondubbelzinnige betekenis.

De gids neemt me mee naar het kleine klooster, verboden voor vrouwen. Marleen zoekt een plaatsje in een zijportaal van de kerk. In de gedrongen ruimte van het klooster krijg ik nog meer oeroude boeken en kruisen te zien. We zijn amper vijf minuten weg maar bij onze terugkeer wordt Marleen al omstuwd door jonge gasten die iets te verkopen hebben, van speeltjes en tissues tot kruisen en munten.

‘Ik heb gezegd dat jij het geld hebt,’ roept ze me toe, en prompt verplaatst de bende zich naar mij. Een jongen toont mij een grote, zilveren munt uit de 19^de eeuw, met aan de ene kant een portret van Menelik II en aan de andere kant de Leeuw van Judea. ‘700 birr,’ zegt hij. ‘300,’ zeg ik overmoedig. ‘650!’ ‘400, no more.’ ‘600, last price.’ ‘450, last price.’ ‘But mister… OK, 550.’ ‘500, deal?’ ‘But mister… OK.’ Vijftig euro voor een oude munt: ik had met dat geld ook vijftig bedelaars gelukkig kunnen maken. Het is een telkens terugkerend dilemma als je in Ethiopië bent. Wat doe je met je geld? Terwijl we het domein van de kerk verlaten, staan opnieuw verschillende mensen te wenken en te smeken. Mijn kleingeld is op.

De volgende ochtend, weet Temesgen mij te vertellen, zal er een processie uitgaan in Aksum, achter een tabot, een replica van de Ark des Verbonds, zoals alle kerken in Ethiopië er een hebben. Daar wil ik bij zijn. Om vijf uur? Dat moet dan maar. Als mijn rug het maar uithoudt.

In het restaurant van Yeha, we eten wortelsoep en lekker gehakt, zitten enkele Duitse gasten te kletsen. Het Ethiopische personeel spreken ze aan met het dédain van een oppermachtige koloniaal van superieure Europese afkomst. De gids van de Duitsers had zijn groep eerder al aangemaand om vooral niet teveel fooien en tips te geven, voor de verbouwereerde ogen van enkele lokale gidsen.

Part 11 

Published on 12/11/2007 by Jah Shakespear