Reggae.be

Ethiopia Calling 9: bruiloft in Aksum

We laten de stelae achter ons en steken de straat over naar de St Mary of Zion kerk, in de jaren ’60 ingehuldigd door (wie anders?) Haile Selassie en niet bepaald een toonbeeld van goede smaak. Het gebouw heeft iets weg van een ronde sporthal, zeker langs de straatkant. Enkele tientallen mensen zitten en lopen gespreid over het terrein, aan beide kanten van de omheining. Sommigen zitten intens te bidden, anderen kijken de blanke bezoekers verwachtingsvol in de ogen en vragen gewoon om geld, nog anderen klampen ons aan met kleine antiquiteiten, kruisjes, munten, bijbeltjes. Er zijn ook mensen die gewoon voor zich uit zitten te kijken, schijnbaar onverstoorbaar, misschien wel in opperste religieuze vervoering.

Aan de hoofdingang van de kerk is een bruiloft aan de gang. Eerst horen we het drumgeroffel en de gezangen, dan zien we mensen dansen en klappen. Een groep vrouwen en mannen, allemaal met een grote witte sjaal om de kleren, begeleiden het bruidspaar. De man en de vrouw dragen beiden een zware gouden kroon op het hoofd, echte sprookjeskronen zijn het, afgewerkt met zilver en fluweel. Volgens Temesgen mogen alleen geestelijken zulke kronen dragen als ze trouwen (want dat doen de priesters hier gewoon, huwen). De vorstelijke hoofddeksels zijn afkomstig uit een exquise verzameling middeleeuwse kunstvoorwerpen die bewaard worden in een aparte kapel van de kerk. Op verzoek stalt een priester er een paar uit, veilig achter een hek, en vertelt kort de geschiedenis van de getoonde kronen, kruisen en kelken. Ooit waren alle koningen heiligen in dit land.

Maar wat ons uiteraard nog het meest intrigeert, is de onmiddellijke nabijheid van die kapel, en dus ook van de Ark des Verbonds. Het nationale epos van Ethiopië, de Kebra Nagast, verhaalt hoe Makedda, de koningin van Saba, destijds een kind kreeg van de wijze koning Salomo, die ze bezocht had in Jeruzalem. Dat kind, Menelik, zou later de mythische ark des verbonds hebben meegenomen uit Israël om hem naar het land te brengen waar hij volgens God thuishoorde, het échte heilige land. De Engelse auteur Graham Hancock heeft er een schitterend boek over geschreven en kon aan het einde van zijn zoektocht, die hem via Chartres, Jeruzalem en Egypte naar Ethiopië had gevoerd, maar tot één conclusie komen: de ark bevindt zich in deze kapel. Hij kon het wel niet bewijzen want alleen de wachter van de ark mag het kleinood aanschouwen, en daarna alleen de door hem zelf benoemde opvolger, en zo verder tot in de eeuwigheid.

Ik maak een foto van de kapel, meer zit er niet in. Zouden de Stenen Tafelen van Mozes, de tabletten waarop God zelf de Tien Geboden heeft neergeschreven, hier echt gehuisvest zijn? Alle Ethiopiërs die we ontmoeten, bezweren ons dat het verhaal waar is. Ze geloven rotsvast dat Aksum de uitverkoren stad is waar de ark bewaard wordt. En dat God hen, de mensen van Aksum, heeft opgedragen om de ark te bewaken.

Van de meer dan duizend vrouwen met wie Koning Salomo de liefde heeft bedreven, volgens de Kebra Nagast vierhonderd koninginnen en zeshonderd concubines, was de koningin van Saba de allermooiste, zo gaat het verhaal, en ook de slimste. Beiden waren zwart. ‘Ik ben zwart, doch liefelijk (gij dochteren van Jeruzalem!), gelijk de tenten van Kedar, gelijk de gordijnen van Salomo.’ Hooglied van Salomo, vers 1:5. Zijne Keizerlijke Hoogheid Haile Selassie I, Koning der Koningen, Heer der Heren, de Veroverende Leeuw van de Stam van Juda, is de 225^ste rechtstreekse afstammeling van koning Salomo en de koningin van Saba. Eerst wilde Salomo zijn oudste zoon Menelik tot koning van Israel kronen maar God had in zijn oneindige wijsheid besloten dat hij zijn genadige licht voortaan over Ethiopië zou laten schijnen en het joodse volk in de steek zou laten. Die eerste Menelik was de oervader van de fameuze bloedlijn die tot 1974 over Ethiopië zou geregeerd hebben.

Wij kennen in België ook een koninklijke bloedlijn, zij het dat die nog maar 180 jaar oud is en regeert over een veel en veel kleiner land. Zo archaïsch is dat idee dus niet, zoals sommige mensen wel eens durven beweren. Alle koninkrijken in de wereld (waaronder nog altijd een vijftal in Europa) hanteren een systeem van erfelijke opvolging, alleen bestaan die vorstenhuizen nog niet zo lang als het geslacht van Salomo.

Er lijken wel een paar hiaten te zitten in de vorstelijke Ethiopische stamboom, zeker in de vroege middeleeuwen, en de nazaten van Salomo en Saba hebben niet altijd evenveel macht gehad, maar ook dit verhaal is in Ethiopië boven alle twijfel verheven. Selassie werd door de bevolking trouwens pas echt als keizer erkend toen hij zich na de pompeuze ceremonie in Addis Ababa nog eens liet kronen in de tuin van de oude St Mary of Zion in Aksum, gesterkt door de fysieke aanwezigheid van de Ark des Verbonds.

En als we dan toch de bijbel aan het lezen zijn: ‘De koningin van het zuiden zal opstaan in het oordeel met dit geslacht, en hetzelve veroordelen; want zij is gekomen van den einden der aarde om te horen de wijsheid van Salomo; en ziet, meer dan Salomo is hier.’ (Mattheus 12:42)

Part 10

Published on 03/11/2007 by Jah Shakespear